Σάββατο, 28 Μαΐου 2011

ΕΡΕΥΝΑ - ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΥΠΕΡΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ [Γ΄ ΜΕΡΟΣ (1798-1801)]


Δείγμα αρχαίων αιγυπτιακών ιερογλυφικών από τον
"Πάπυρο του Άνι" που βρίσκεται σήμερα στο
Βρετανικό Μουσείο. Την εποχή της γαλλικής
εκστρατείας στην Αίγυπτο, το περίπλοκο αυτό
σύστημα γραφής των αρχαίων Αιγυπτίων δεν
είχε ακόμα αποκρυπτογραφηθεί.
 ...συνέχεια από προηγούμενο άρθρο

Α
ν υπήρχαν απομεινάρια της αρχαίας υπερτεχνολογίας στην Αίγυπτο σε μορφή μηχανημάτων και υπερόπλων, θα χρειαζόταν το Institut d' Égypte να κάνει μακροχρόνιες έρευνες και πολυάριθμες ανασκαφές που θα διαρκούσαν αρκετά χρόνια – ίσως δεκαετίες ολόκληρες – για να τα εντοπίσει και να τα θέσει ξανά σε λειτουργία, θα χρειαζόταν δηλαδή πολύτιμος χρόνος τον οποίο ο Ναπολέων δεν θα μπορούσε να τους παραχωρήσει. Η έρευνα λοιπόν έπρεπε να στραφεί στις γραπτές πηγές της αρχαίας Αιγύπτου. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι συνήθιζαν να καταγράφουν τα πάντα και έτσι είχαν δημιουργήσει πάρα πολλά γραπτά έργα, άλλα στην αιγυπτιακή δημώδη γραφή και άλλα – τα πιο σημαντικά – στα αιγυπτιακά ιερογλυφικά που γνώριζαν μόνο λίγοι Αιγύπτιοι. Το πρόβλημα το οποίο παρουσιαζόταν όμως στους επιστήμονες του Ναπολέοντα ήταν πως ούτε η μία, ούτε η άλλη γραφή δεν είχαν αποκρυπτογραφηθεί ακόμα, άρα η ανάγνωση των αρχαίων αιγυπτιακών κειμένων ήταν αδύνατη. Κάποια δε από τα κείμενα αυτά ίσως περιείχαν γνώσεις που θα βοηθούσαν στην αναδημιουργία των αρχαίων αιγυπτιακών υπερτεχνολογικών μηχανημάτων ή ακόμα και οδηγίες κατασκευής και χρήσης τους.
Γ
ια να διαβάσουν τα αρχαία κείμενα, οι επιστήμονες του Ναπολέοντα έπρεπε να βρουν ένα «κλειδί», ένα κείμενο δηλαδή γραμμένο δύο φορές· μία σε κάποιο αρχαίο αιγυπτιακό σύστημα γραφής και μία στα αρχαία ελληνικά ή στα λατινικά. Και ποια πόλη της αρχαίας Αιγύπτου θα μπορούσε να είναι καλύτερη επιλογή για να ερευνηθεί ένα τέτοιο κείμενο παρά η Αλεξάνδρεια, μία πόλη που διατηρεί ελληνικό πληθυσμό από την εποχή που χτίστηκε και που για 302 χρόνια (332-30 προ Χριστού) υπήρξε η πρωτεύουσα της ελληνιστικής Αιγύπτου και σταυροδρόμι του ελληνικού και του αιγυπτιακού πολιτισμού;
Αρχείο:Rosetta Stone BW.jpeg
Η περίφημη Στήλη της Ροζέτας, η στήλη που
βρέθηκε το 1799, κατά την διάρκεια της
εκστρατείας του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο
και που, το 1820, έγινε το κλειδί για την
αποκρυπτογράφηση της αρχαίας αιγυπτιακής
γραφής. Σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.
Π
αρά της έρευνες, το «κλειδί» που έψαχναν οι επιστήμονες του Ναπολέοντα βρέθηκε τυχαία από τον Γάλλο αξιωματικό Pierre-François-Xavier Bouchard, στην αιγυπτιακή πόλη Rashid (γαλλικά: Rosette, ελληνικά: Ροζέτα) το 1799. Ήταν μία πέτρινη πλάκα που χρονολογείται στον 2ο αιώνα προ Χριστού, στον καιρό της βασιλείας του Πτολεμαίου Ε΄ του Επιφανούς, το κείμενο της οποίας είναι γραμμένο τρείς φορές· πρώτα στα αιγυπτιακά με ιερογλυφικά, έπειτα πάλι στα αιγυπτιακά με την δημώδη αιγυπτιακή γραφή και τέλος στα αρχαία ελληνικά. Η πλάκα αυτή, γνωστή ως σήμερα ως «Στήλη της Ροζέτας» θα αποτελούσε το κλειδί της μετάφρασης των αρχαίων αιγυπτιακών γραπτών πηγών και ήταν ακριβώς αυτό που έψαχνε το Institut d' Égypte. Άρχισαν λοιπόν έτσι προσπάθειες αποκρυπτογράφησης της πλάκας. Η διαδικασία όμως αυτή αποδείχθηκε δυσκολότερη και πιο χρονοβόρα απ’ ότι υπολόγιζαν οι επιστήμονες του Ναπολέοντα.
Ε
νώ όμως οι γαλλικές έρευνες στην Αίγυπτο συνεχίζονταν και οι Τούρκοι δεν μπορούσαν να νικήσουν τον στρατό του Ναπολέοντα που κατείχε ισχυρότερα όπλα και ήταν καλύτερα εκπαιδευμένος από τον στρατό του Τούρκου σουλτάνου, είναι πολύ πιθανό κάποια μέλη του τάγματος των Ιωαννιτών Ιπποτών που έμαθαν για το τι έψαχνε ο Ναπολέων στις βιβλιοθήκες της Μάλτας, να έκριναν σωστό να ενημερώσουν τα ισχυρά κράτη της Ευρώπης, όχι μόνο για την ύπαρξη των αρχαίων τεχνολογιών, αλλά και για τον πραγματικό σκοπό της γαλλικής εκστρατείας στην Αίγυπτο, καθώς και για το πόσο πιο επικίνδυνος θα γινόταν ο Ναπολέων αν οι αρχαίες τεχνολογίες έπεφταν στα χέρια του. Έχοντας μπει λοιπόν σε αυτό το τρελό κυνήγι των αρχαίων υπερτεχνολογιών, τον Σεπτέμβριο του 1798, δύο μόλις μήνες μετά την άφιξη του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας, η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους, το Αρχιδουκάτο της Αυστρίας, η Ρωσική Αυτοκρατορία, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, το Βασίλειο της Σουηδίας, το Βασίλειο της Νάπολης και το Βασίλειο της Σικελίας συμμάχησαν εναντίον της Γαλλικής Δημοκρατίας (Deuxième Coalition). Πρώτος στόχος του πολέμου ήταν η απελευθέρωση της ιταλικής χερσονήσου, της Μάλτας και της Αιγύπτου από τους Γάλλους και έπειτα μία επίθεση κατά της ίδιας της Γαλλίας με σκοπό την ανατροπή του Διευθυντηρίου. Ο δε αγγλικός στόλος στην Μεσόγειο δεν θα άφηνε την επικοινωνία της γαλλοκρατούμενης Αιγύπτου με την Γαλλία και έτσι ο Ναπολέοντας δεν θα προλάβαινε να αντιδράσει στην ανάκτηση των περιοχών που αυτός είχε παλαιότερα κατακτήσει. Στην Αίγυπτο παράλληλα ο πολυάριθμος στρατός των Τούρκων θα έπρεπε να εξολοθρεύσει τα γαλλικά στρατεύματα στην Αίγυπτο ενώ και οι Άγγλοι θα ήταν έτοιμοι να επέμβουν στην περιοχή. Φυσικά δεν ήξεραν όλοι για τις αρχαίες τεχνολογίες· οι Άγγλοι όμως, ο μεγαλύτερος εχθρός της Γαλλίας τότε, έπρεπε να ξέρουν, καθώς και μερικά άλλα χριστιανικά κράτη.
Α
πό τον καιρό που άρχισε η συμμαχία αυτή κατά της Γαλλίας μέχρι την στιγμή που ο Ναπολέων το έμαθε πέρασαν αρκετοί μήνες. Όταν όμως ένα πλοίο απ’ την Γαλλία κατάφερε να φτάσει στην Αίγυπτο και να ενημερώσει τον Ναπολέοντα για το τι συνέβαινε και για το ότι μεγάλο μέρος της Ιταλίας είχε ανακαταληφθεί από τις δυνάμεις της αντι-γαλλικής συμμαχίας, κατάλαβε πως ο χρόνος του στην Αίγυπτο τελείωσε. Δεν είχε δυνατότητα να συνεχίσει με την έρευνα των αρχαίων τεχνολογιών στην Αίγυπτο διότι έπρεπε να μεταφερθεί στην Γαλλία, αλλά ούτε και να μεταφερθεί στην Γαλλία μπορούσε καθώς ο αγγλικός στόλος τους είχε αποκλείσει στην Αίγυπτο και αυτός δεν είχε πλέον αρκετά πλοία για να μεταφέρει το στράτευμά του πίσω στην Γαλλία. Η μόνη λοιπόν λύση που είχε, εφ όσον στην θάλασσα επικρατούσαν οι Άγγλοι, ήταν να γυρίσει από το χερσαίο δρόμο.

Η σημαία ενός από τα ελληνικά τάγματα που συμμετείχαν
στην γαλλική εκστρατεία στην Αίγυπτο (Εθνικό Ιστορικό
Μουσείο, Αθήνα). Αν ο Ναπολέοντας συνέχιζε προς την
Κωνσταντινούπολη με σκοπό την κατάλυση της
Οθωμανικής αυτοκρατορίας, πολλά έθνη υπό καθεστώς
Τουρκοκρατίας θα έπαιρναν το μέρος του. Στην δε Ελλάδα
ήδη κυκλοφορούσε η φήμη πως οι Γάλλοι θα ελευθέρωναν
την Ελλάδα από τους Τούρκους. Γι' αυτό το λόγο πολλοί
Έλληνες πολέμησαν στην εκστρατεία του Ναπολέοντα
κατά του κοινού εχθρού, της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Σ
τον δρόμο του  προς την Ευρώπη θα έπρεπε να αντιμετωπίσει τους Τούρκους. Αφήνοντας λοιπόν κάποιο στράτευμα στην Αίγυπτο, προχώρησε με τον στρατό του προς της Συρία, με την ελπίδα πως στο δρόμο θα στρατολογούσε και ντόπιους που θα ήθελαν να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Ο τουρκικός στρατός ήταν ανοργάνωτος και τα όπλα του ήταν μεσαιωνικά, πράγμα που σήμαινε πως οι Γάλλοι θα μπορούσαν να τον νικήσουν αν είχαν και κάποια βοήθεια από τον γηγενή πληθυσμό. Μετά από τις πρώτες νικηφόρες μάχες πολλοί Σύριοι, Δρούζοι και Έλληνες θα συνασπίζονταν τον γαλλικό στρατό ο οποίος θα κατακτούσε την Μέση Ανατολή, θα έμπαινε θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη, ανατρέποντας την Οθωμανική αυτοκρατορία και θα χτύπαγε την Αυστρία εισβάλοντας από την Ελλάδα. Έτσι, αφού θα κατακτούσε και πάλι την Ιταλία, θα γύρναγε στην Γαλλία και θα ταπείνωνε τους εχθρούς της. Έτσι θα κατείχε το μεγαλύτερο τμήμα της πιο μεγάλης κοιτίδας της αρχαίας υπερτεχνολογίας στον πλανήτη (Αίγυπτος, Συρία, Παλαιστίνη, Μεσοποταμία, Μικρά Ασία, Ελλάδα), τις εφαρμογές της οποίας, αργά ή γρήγορα, θα ανακάλυπτε και θα γινόταν έτσι ανίκητος.
Fichier:Antoine-Jean Gros 010.jpg
"Η μάχη της Ναζαρέτ", πίνακας του Antoine-Jean Gros
(1801), Musée des Beaux-Arts, Νάντη, Γαλλία.
Στον πίνακα παρουσιάζεται μία από της μάχες που
έδωσε ο γαλλικός στρατός στην προσπάθειά του
να επεκτείνει την γαλλική κυραρχία στην Συρία,
κατά την  expédition de Syrie.

Γ
ια να τα καταφέρει όμως όλα αυτά, έπρεπε πρώτα να ξεπεράσει ένα εμπόδιο το οποίο λεγόταν Saint-Jean-d’Acre. Το Saint-Jean-d’Acre ήταν ένα μικρό παραθαλάσσιο τουρκικό οχυρό στο σημερινό βόρειο Ισραήλ το οποίο όμως είχαν εξοπλίσει οι Άγγλοι με την τελευταία λέξη της – τότε – πολεμικής τεχνολογίας, το οποίο φύλασσε αγγλικός στρατός τον οποίο υποστήριζε και ο αγγλικός στόλος. Θα ήταν πολύ δύσκολο για τον γαλλικό στρατό να το καταλάβει καθώς οι Άγγλοι υπερασπιστές του οχυρού, όντας εξ ίσου καλά εκπαιδευμένοι και οπλισμένοι με τους Γάλλους πολιορκητές και υποστηριζόμενοι κι από τον αγγλικό στόλο, βρίσκονταν σαφώς σε πλεονεκτική θέση. Ο Ναπολέων ματαίως προσπάθησε να καταλάβει το οχυρό με αιφνιδιαστικές επιθέσεις. Συνειδητοποίησε τότε πως η κατάληψη του οχυρού θα χρειαζόταν πολύμηνη πολιορκία και θα είχε αμφίβολο αποτέλεσμα. Μην έχοντας λοιπόν τον χρόνο για κάτι τέτοιο και μη μπορώντας να προχωρήσει παραπέρα αφήνοντας ένα ισχυρό εχθρικό οχυρό πίσω του, πήρε την απόφαση να γυρίσει πίσω στην Αίγυπτο.
Ό
ταν γύρισε στην Αίγυπτο (Αύγουστος του 1799), ο Ναπολέοντας πήρε την δυσκολότερη ίσως απόφαση της εκστρατείας· θα εγκατέλειπε το στράτευμά του στην Αίγυπτο, αφήνοντας σαν αντικαταστάτη του στην νέα αυτή αποικία που ίδρυσε τον Jean-Baptiste Kléber και θα προσπαθούσε με ένα πλοίο να περάσει τον αγγλικό στόλο και να φτάσει στην Γαλλία, όπου τον χρειάζονταν για την αντιμετώπιση των πολυάριθμων εχθρών και για την ανάκτηση των χαμένων εδαφών. Πριν φύγει έδωσε εντολή να συνεχιστεί η έρευνα στην Αίγυπτο όπου άφησε όλους τους επιστήμονες του Institut d' Égypte και όλο του το στράτευμα. Θα έπρεπε να αποκρυπτογραφήσουν την Στήλη της Ροζέτας, να εντοπίσουν και να μεταφράσουν τα αρχαία αιγυπτιακά κείμενα που μιλούν για αρχαίες υπερτεχνολογίες, να πειραματιστούν πάνω σε αυτές και έτσι να εξοπλίσουν τον γαλλικό στρατό με νέα ισχυρότερα όπλα για να νικήσει τους εχθρούς του.
Α
πό το 1799 ως το 1801, οι προσπάθειες του Institut d' Égypte για αποκρυπτογράφηση της Στήλης της Ροζέτας δεν πρόλαβαν να δώσουν καρπούς.  Εν τω μεταξύ, οι ενωμένες αγγλοτουρκικές δυνάμεις, μόλις πληροφορήθηκαν την επιστροφή του Ναπολέοντα στην Ευρώπη, άρχισαν νέα κύματα επιθέσεων κατά της γαλλοκρατούμενης Αιγύπτου. Ήδη από το 1800, τα γαλλικά στρατεύματα άρχισαν να υποχωρούν και μετά την δολοφονία του Jean-Baptiste Kléber, η κατάσταση για τους Γάλλους έγινε απελπιστική. Με νέο ηγέτη τον Jacques-François de Menou, οι Γάλλοι σύντομα περιορίστηκαν στην Αλεξάνδρεια και τον Μάρτιο του 1801 αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν με τους Βρετανούς και τους Οθωμανούς που τους πολιορκούσαν. Οι όροι της παράδοσης ήταν απλοί: όλοι οι Γάλλοι, στρατιώτες και επιστήμονες θα επαναπατρίζονταν περνώντας την θάλασσα με πλοία του αγγλικού στόλου αλλά θα παραιτούνταν από τις εδαφικές διεκδικήσεις τους στην Αίγυπτο και θα παρέδιδαν όλα τα επιστημονικά τους ευρήματα στους Άγγλους.
Η φρεγάτα HMS Egyptienne του γαλλικού
στόλου η οποία το 1801 πέρασε στα χέρια
των Άγγλων. Στο πλοίο αυτό, ο Γάλλος τέως
διοικητής της Αιγύπτου Menou επιχείρησε να
κρύψει από τους Άγγλους την Στήλη της
Ροζέτας ώστε να την μεταφέρει στην Γαλλία.
Οι Άγγλοι όμως τον κατάλαβαν και του πήραν
την Στήλη την οποία και πήραν μαζί
τους στην Αγγλία.

Ο
ι Γάλλοι αναγκάστηκαν να δεχτούν τους όρους και να παραδώσουν τα επιστημονικά τους ευρήματα στους Άγγλους. Ο Jacques-François de Menou όμως, ξέροντας την σπουδαιότητα που είχε η Στήλη της Ροζέτας για την έρευνα των αρχαίων υπερτεχνολογιών του Institut d' Égypte, την πήρε κρυφά μαζί του στο γαλλικό πλοίο «HMS Egyptienne» το οποίο είχαν πλέον καταλάβει οι Άγγλοι. Κατά την διάρκεια του ταξιδιού προς την Ευρώπη όμως ο Άγγλος στρατηγός Sir Tomkyns Hilgrove Turner ανακάλυψε το πολύτιμο απόκτημα του Menou, του το πήρε και το μετέφερε μαζί του στην Αγγλία, όπου και βρίσκεται ως σήμερα στολίζοντας το Βρετανικό Μουσείο.
Έ
τσι, το 1801, η Στήλη της Ροζέτας χάθηκε ορίστηκα για τον Ναπολέοντα, όπως χάθηκε οριστικά και η Αίγυπτος, καθώς και οι αρχαίες τεχνολογίες που αυτή έκρυβε. Αυτοί που πλέον θα είχαν το πάνω χέρι στις αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην Αίγυπτο θα ήταν οι Άγγλοι, οι οποίοι όμως δεν θα είχαν στα χέρια τους όλα τα στοιχεία που ο Ναπολέοντας απέκτησε στο Βατικανό και στην Μάλτα. Έτσι, παρά τις αρχαιολογικές τους ανασκαφές, οι Άγγλοι δεν απέκτησαν κάτι σχετικό με την αρχαία υπερτεχνολογία. Και όταν, την δεκαετία του 1820 αποκρυπτογραφήθηκε η Στήλη της Ροζέτας το θέμα των αρχαίων τεχνολογιών είχε ξανασφραγιστεί στις βιβλιοθήκες του Βατικανού και ο Ναπολέων είχε πλέον πεθάνει, ενώ η Γαλλία είχε πλέον ηττηθεί.
Κ
ι έτσι άδοξα τέλειωσε το ναπολεόντειο κυνήγι των αρχαίων υπερτεχνολογιών της Αιγύπτου…